Griekse bergthee (Sideritis): smaak, zetten en traditie

Een kop goudgele Griekse bergthee naast een bord met gedroogde stengels en blaadjes van Sideritis

Vraag in een Grieks bergdorp om een kop thee en je krijgt waarschijnlijk geen zwarte thee. Je krijgt tsai tou vounou, bergthee: een handvol gedroogde stengels met zilvergroene blaadjes en lichtgele bloemaren, getrokken tot het water goudkleurig wordt. Voor veel Grieken, ook voor ons, is het de geur van oma's keuken op een winteravond, en van een dorpskafeneio na een lange wandeling.

In deze gids lees je wat Griekse bergthee is, hoe het smaakt, hoe je het thuis zet en welke tradities erbij horen.

Wat is Griekse bergthee?

Griekse bergthee bestaat uit de gedroogde bloeiende stengels van Sideritis, een groep taaie planten uit de lipbloemenfamilie die groeien op rotsachtige, zonnige hellingen in de bergen rond de Middellandse Zee, vaak boven de 1.000 meter. Ondanks de naam is het geen "thee" in botanische zin: er zitten geen bladeren van de theeplant in. Het is dus een kruideninfusie en van nature cafeïnevrij.

Griekenland kent meerdere soorten, en veel streken zijn trots op hun eigen soort. Sideritis scardica groeit op de Olympus en in de bergen van Noord-Griekenland, Sideritis raeseri in de bergen van het vasteland, Sideritis clandestina op de Peloponnesos, en op Kreta plukt men Sideritis syriaca, die de eilanders malotira noemen. In de dorpen hoor je het vaak genoemd naar de berg waar het vandaan komt: thee van de Olympus, van de Parnassos, van de Taygetos.

Tegenwoordig wordt een groeiend deel van de Griekse bergthee in berggebieden geteeld in plaats van in het wild geplukt, en dat ontlast de wilde planten.

Hoe smaakt Griekse bergthee?

Griekse bergthee is eerder een rustige kop dan een uitbundige. Verwacht:

Een lichte, zuivere kruidensmaak, ergens tussen salie, kamille en vers hooi.
Zachte bloemige tonen van de bloemaren, en een milde, honingachtige zoetheid.
Nauwelijks bitterheid, ook als hij wat langer trekt dan gepland.
Een goudgele tot amberkleurige kop die dieper wordt naarmate hij langer trekt.

Omdat hij zo mild is, drink je hem makkelijk op elk moment van de dag, en hij past prachtig bij eenvoudige dingen: een schijfje citroen, een lepel tijmhoning, een stuk honingcake of een paar walnoten.

Griekse bergthee zetten

In een mok of theepot

Hoeveelheid: 2–3 g per 250 ml, ongeveer 1,5–2 theelepels, of een klein handje stengels in stukjes gebroken.
Water: net gekookt, 100 °C.
Tijd: 8–10 minuten, met een deksel of schoteltje op de kop zodat het aroma erin blijft.
Afmaken: een schijfje citroen of een beetje honing, als je wilt, zoals het in Griekenland meestal geserveerd wordt.

Zoals in het dorp: getrokken in een pan

In veel Griekse huizen laat men bergthee niet trekken, maar zachtjes koken. Leg een klein bosje stengels in een pan met koud water, breng het langzaam aan de kook, laat het twee of drie minuten pruttelen en daarna nog een paar minuten afgedekt staan. Schenk het door een zeefje in glazen of kopjes. Zo krijg je een diepere, rondere smaak en een prachtige amberkleur, en het is een fijne manier om een pot voor meerdere mensen te maken.

IJskoud, voor de zomer

Zet hem iets sterker dan normaal, laat hem afkoelen en schenk hem op ijs met een schijfje citroen en een takje munt. Roer er een lepel honing door zolang hij nog warm is, en je hebt een eenvoudig Grieks zomerdrankje.

De stengels kun je meestal een tweede keer laten trekken, voor een lichtere tweede pot.

Bergthee in het Griekse dagelijks leven

Bergthee is in Griekenland verweven met het dagelijks leven, zoals weinig andere kruiden:

De zomeroogst. De planten worden midden in de zomer geplukt, als ze in bloei staan, en daarna in bosjes gebonden en in de schaduw te drogen gehangen.
Bosjes op de markt. Op de wekelijkse laiki, de straatmarkt, vind je bergthee in bosjes in papier, naast oregano, tijm en kamille.
Het kafeneio. In bergdorpen hoort een glas bergthee met honing net zo bij het dorpscafé als een Griekse koffie.
Gastvrijheid. Een pan die op een koude avond voor bezoek op het vuur staat te pruttelen, is een van de meest vertrouwde beelden van een Griekse winter.

Hij wordt ook makkelijk verward met een andere Griekse klassieker, faskomilo. Faskomilo is Griekse salie, een andere plant met een sterkere, harsachtige smaak. Ze worden vaak naast elkaar geschonken, maar het is niet hetzelfde.

Griekse bergthee bij Holy Tea

Onze blends worden bedacht door Grieken in Amsterdam en gemaakt in Griekenland, dus bergthee mocht in ons assortiment niet ontbreken.

Greek Mountain Tea (Sideritis): pure Griekse bergthee, hele gedroogde stengels, niets toegevoegd. Verkrijgbaar in 20 g (€2,90) en 40 g (€5,20).
Olympos Secret: onze kruidenblend met Griekse bergthee, citroenverbena, salie, tijm, venkel en een vleugje citroen en limoen.
Aether of Crete: geen bergthee, maar uit hetzelfde landschap: een kruideninfusie met Kretenzische dictamnus, salie en citrus.

Op zoek naar Griekse bergthee kopen in Nederland? Je bestelt hem in onze webshop en wij versturen hem vanuit Amsterdam.

Maak er een maandelijks ritueel van: de Herbal Tea Club

Hou je van bergthee, dan vind je onze andere Grieks geïnspireerde kruidenblends waarschijnlijk ook lekker. In de Herbal Tea Club ontvang je elke maand drie van onze cafeïnevrije kruidenblends van 50 g, plus een verrassingsthee van 15 g, samen ongeveer 55 kopjes, via de brievenbus. Het kost €24,90 per maand, de eerste maand is €21,90, de bezorging is gratis in Nederland en €4 naar België en Duitsland, en je kunt van club wisselen, pauzeren of een maand overslaan wanneer je wilt.

Liever een thee voor elk moment van je werkdag, of thee voor je hele kantoor? Vergelijk al onze thee-abonnementen en vind het abonnement dat bij je past.